Een wildwaterbaan, warmwaterlagune, sauna of stoombad zijn voorzieningen die je in het gemiddelde gemeentelijke zwembad niet snel zal tegenkomen. Maar in de Dommelslag, het zwembad dat in opdracht van de gemeenten Neerpelt en Overpelt werd gebouwd, zijn die luxevoorzieningen wel aanwezig. Ook het Sportplaza in Leuven, dat eerder dit jaar openging, beschikt over allerlei extra snufjes. En dat zal eveneens het geval zijn voor de nieuwe zwembaden die in Lier en Brasschaat worden gebouwd. Allemaal voorbeelden van pps-formules: de privé-sector bouwt het bad, en exploiteert het met behulp van een jaarlijkse dotatie van de gemeente.

De pps-formules verschillen qua details, maar komen in essentie op hetzelfde neer. De privé-partner probeert door extra investeringen meer bezoekers te lokken en zo het exploitatietekort te beperken. De gemeente kan op die manier meer inwoners aan het bewegen krijgen en is verlost van de onzekerheden die met de exploitatie gepaard gaan. De winst voor de privé-partner is wel deels afhankelijk van de toegangsprijzen die de gemeente aanvaardbaar vindt. Die liggen in de luxueuze pps-baden een stuk hoger dan in de traditionele sportbaden. In de Dommelslag betalen bezoekers 5,10 euro, in SportPlaza 4 euro (of 3 euro voor anderhalf uur baantjeszwemmen). In het nieuwe Lierse bad wordt de toegangsprijs waarschijnlijk 6 euro.

Het gaat om een veelbelovende markt, zegt Miep Vermeire van Sport & Recreatie, het bedrijf dat het zwembad in Overpelt heeft gebouwd. ,,De markt groeit geleidelijk. In veel gemeenten zijn de zwembaden toe aan aanpassing of renovatie. Dan hebben ze de keuze: blijft het een klassiek sportbad, of is dat niet meer voldoende? Uitbreiding met een recreatiezone zorgt voor een sterke stijging van het aantal bezoekers. Daarbij kunnen wij een rol spelen.''

Sport & Recreatie (S&R) opereert niet alleen op de markt. Er is een scherpe concurrentie met Axima, dat eveneens pps-formules aanbiedt voor zwembaden. Axima was ook betrokken bij Dommelslag en realiseerde in Leuven het SportPlaza. Het is bezig met de bouw van een nieuw bad in opdracht van de gemeenten Brasschaat en Schoten. S&R bouwt het nieuwe zwembad in Lier. Beide bedrijven zijn nog kandidaat voor de renovatie en uitbating van het zwembad in de Antwerpse Veldstraat. En ongetwijfeld zullen er nog meer gemeentebesturen naar de pps-formule overstappen, denkt Vermeire. ,,Er is alleen nog een mentaliteitsverandering nodig. Veel gemeenten hebben het moeilijk om iets uit handen te geven wat ze van oudsher zelf gedaan hebben.'' Sommige gemeenten, zoals Sint-Niklaas, hebben na onderzoek beslist om toch maar niet met een privé-partner in zee te gaan. Andere, zoals Ninove, verbouwen het zwembad wel met de hulp van een privé-partner maar houden de exploitatie in eigen hand.

Niet elk zwembad komt in aanmerking voor pps, zegt Rudy Plehier van Axima, een bedrijf uit de Tractebel-groep. Voor investeringen onder 7,5 miljoen euro is het geen geschikte formule. In de klassieke 25-meterbaden waar geen extra voorzieningen kunnen worden aangebracht, zijn de privé-bedrijven niet zo geïnteresseerd. ,,Maar de markt is ongetwijfeld nog heel groot. Het komt er nu op aan de gemeenten te overtuigen van de voordelen van de pps-formule.''